Don McLean – American Pie

O „American Pie” można by pisać artykuły, ba – nawet książki, ale nawet to nie wystarczyłoby, aby opisać ten złożony utwór – wiersz, który może być interpretowany na wiele sposobów. Właściwie po dziś dzień zadaje się wiele pytań związanych ze znaczeniem tej piosenki, która została wydana w 1971 roku przez Dona McLeana.

Treść piosenki zawiera w sobie około okres od początku późnych lat 50. do wczesnych lat 70. XX wieku. Zaczynamy umiarkowanie optymistycznie, ale nastrój szybko zmienia się w melancholijny.

Powstało wiele coverów „American Pie” –  między innymi wersja Madonny z 2000 roku.

Zapraszamy na lekcję pełną wielu interesujących ciekawostek, które zainspirują Wam do głębszego przestudiwoania tego utworu.

So, let’s get started…

Tekst piosenki Don McLean – American Pie

A long, long time ago
I can still remember how that music used to make me smile
And I knew if I had my chance
That I could make those people dance
And maybe they'd be happy for a while

But February made me shiver
With every paper I'd deliver
Bad news on the doorstep
I couldn't take one more step

I can't remember if I cried
When I read about his widowed bride
But something touched me deep inside
The day the music died

So bye, bye, Miss American Pie
Drove my Chevy to the levee
But the levee was dry
And them good ole boys were drinking whiskey 'n rye
Singin' this'll be the day that I die
This'll be the day that I die

Did you write the book of love
And do you have faith in God above
If the Bible tells you so?
Now do you believe in rock and roll?
Can music save your mortal soul?
And can you teach me how to dance real slow?

Well, I know that you're in love with him
'Cause I saw you dancin' in the gym
You both kicked off your shoes
Man, I dig those rhythm and blues

I was a lonely teenage broncin' buck
With a pink carnation and a pickup truck
But I knew I was out of luck
The day the music died

I started singing bye, bye, Miss American Pie
Drove my Chevy to the levee
But the levee was dry
Them good ole boys were drinking whiskey 'n rye
Singin' this'll be the day that I die
This'll be the day that I die

Now for ten years we've been on our own
And moss grows fat on a rollin' stone
But that's not how it used to be
When the jester sang for the king and queen
In a coat he borrowed from James Dean
And a voice that came from you and me

Oh, and while the king was looking down
The jester stole his thorny crown
The courtroom was adjourned
No verdict was returned

And while Lenin read a book on Marx
The quartet practiced in the park
And we sang dirges in the dark
The day the music died

We were singing bye, bye, Miss American Pie
Drove my Chevy to the levee
But the levee was dry
Them good ole boys were drinking whiskey 'n rye
Singin' this'll be the day that I die
This'll be the day that I die

Helter skelter in a summer swelter
The birds flew off with a fallout shelter
Eight miles high and falling fast
It landed foul on the grass
The players tried for a forward pass
With the jester on the sidelines in a cast

Now the halftime air was sweet perfume
While the sergeants played a marching tune
We all got up to dance
Oh, but we never got the chance

'Cause the players tried to take the field
The marching band refused to yield
Do you recall what was revealed
The day the music died?

We started singing bye, bye, Miss American Pie
Drove my Chevy to the levee
But the levee was dry
Them good ole boys were drinking whiskey 'n rye
And singin' this'll be the day that I die
This'll be the day that I die

Oh, and there we were all in one place
A generation lost in space
With no time left to start again
So come on, Jack be nimble, Jack be quick
Jack Flash sat on a candlestick
'Cause fire is the devil's only friend

Oh, and as I watched him on the stage
My hands were clenched in fists of rage
No angel born in Hell
Could break that Satan's spell

And as the flames climbed high into the night
To light the sacrificial rite
I saw Satan laughing with delight
The day the music died

He was singing bye, bye, Miss American Pie
Drove my Chevy to the levee
But the levee was dry
Them good ole boys were drinking whiskey 'n rye
And singin' this'll be the day that I die
This'll be the day that I die

I met a girl who sang the blues
And I asked her for some happy news
But she just smiled and turned away
I went down to the sacred store
Where I'd heard the music years before
But the man there said the music wouldn't play

And in the streets, the children screamed
The lovers cried and the poets dreamed
But not a word was spoken
The church bells all were broken

And the three men I admire most
The Father, Son and the Holy Ghost
They caught the last train for the coast
The day the music died

And they were singing bye, bye, Miss American Pie
Drove my Chevy to the levee
But the levee was dry
And them good ole boys were drinking whiskey 'n rye
Singin' this'll be the day that I die
This'll be the day that I die

Tłumaczenie Don McLean – American Pie

Dawno, dawno temu
Wciąż pamiętam, jak ta muzyka sprawiała, że się uśmiechałem
I wiem, że miałem swoją szansę
Że mogłem porwać tych ludzi do tańca
I może byliby przez chwilę szczęśliwi

Ale luty sprawił że drżałem
Z każdą gazetą którą dostarczałem
Złe wiadomości na progu
Nie mogłem zrobić jednego kroku w tył

Nie pamiętam, czy płakałem
Kiedy czytałem o jego owdowiałej pannie młodej
Ale coś mnie dotknęło głęboko wewnątrz
W dniu kiedy umarła muzyka

Więc żegnaj Panno American Pie
Pojechałem moim Chevy na wybrzeże
Ale wybrzeże było suche
I oni dobre stare chłopaki pili whiskey rye
Śpiewając, że to będzie dzień, kiedy umrę
To będzie dzień, kiedy umrę

Czy napisałeś książkę o miłości
I czy masz wiarę w Boga na górze
Jeśli Biblia ci tak mówi?
Teraz czy wierzysz w rock and rolla?
Czy wierzysz, że muzyka może ocalić twoją duszę śmiertelnika?
I czy możesz mnie nauczyć, jak tańczyć naprawdę powoli?

Cóż, wiem, że jesteś w nim zakochana
Bo widziałem cię tańczącą w sali gimnastycznej
Oboje zdjęliście buty
Człowieku, lubię ten rytm i bluesa

Byłem samotnym nastoletnim dzikim koniem
Z różowym goździkiem i pickupem
Ale wiedziałem, że nie miałem szczęścia
W dniu kiedy umarła muzyka

Zacząłem śpiewać żegnaj Panno American Pie
Pojechałem moim Chevy na wybrzeże
Ale wybrzeże było suche
I oni dobre stare chłopaki pili whiskey rye
Śpiewając, że to będzie dzień, kiedy umrę
To będzie dzień, kiedy umrę

Teraz od dziesięciu lat jesteśmy sami
I mech porasta gęsto toczący się kamień
Ale tak kiedyś nie było
Kiedy błazen zaśpiewał dla króla i królowej
W płaszczu, który pożyczył od Jamesa Deana
A głos pochodził od ciebie i ode mnie

Och, i kiedy król patrzył w dół
Błazen ukradł jego ciernistą koronę
Rozprawa została zamknięta
Werdykt nie został wydany

I kiedy Lenin czytał książkę o Marksie
Kwartet ćwiczył w parku
I śpiewaliśmy w ciemności pieśni żałobne
W dniu kiedy umarła muzyka

Śpiewaliśmy pa pa Panno American Pie
Pojechałem moim Chevy na wybrzeże
Ale wybrzeże było suche
I oni dobre stare chłopaki pili whiskey rye
Śpiewając, że to będzie dzień, kiedy umrę
To będzie dzień, kiedy umrę

Zjeżdżalnia w letnim pocie
Ptaki odleciały ze schronem przeciwatomowym
Na dziewięć mil wysoki i spadający szybko
Wylądował brudny na trawie
Gracze próbowali go podać
Z błaznem na linii bocznej w gipsie

Teraz przerwy powietrze miało słodki zapach perfum
Gdy sierżanci odgrywali melodię marszu
My wstaliśmy do tańca
Och, ale nie nigdy nie mieliśmy szansy

Bo gracze próbowali przejąć pole
Maszerujący zespół odmówił poddania się
Czy pamiętasz, co zostało odkryte
W dniu kiedy umarła muzyka?

Zacząłem śpiewać żegnaj Panno American Pie
Pojechałem moim Chevy na wybrzeże
Ale wybrzeże było suche
I oni dobre stare chłopaki pili whiskey rye
Śpiewając, że to będzie dzień, kiedy umrę
To będzie dzień, kiedy umrę

Och, i byliśmy w jednym miejscu
Zagubione w przestrzeni pokolenie
Bez czasu na ponowny początek
Więc dawaj, Jack bądź zwinny, Jack bądź szybki
Jack Flash usiadł na świeczniku
Bo ogień to jedyny przyjaciel diabła

Och, i kiedy widziałem go na scenie
Moje dłonie były zaciśnięte w pięści wściekłości
Żaden anioł urodzony w Piekle
Nie złamał zaklęcia Szatana

I gdy płomienie wznosiły się wysoko w noc
By rozświetlić ofiarny obrządek
Widziałem Szatana śmiejącego się z zachwytem
W dniu kiedy umarła muzyka

On śpiewał pa pa Panno American Pie
Pojechałem moim Chevy na wybrzeże
Ale wybrzeże było suche
I oni dobre stare chłopaki pili whiskey rye
Śpiewając, że to będzie dzień, kiedy umrę
To będzie dzień, kiedy umrę

Poznałem dziewczynę, która śpiewała bluesa
Poprosiłem ją o jakieś dobre wieści
Ale ona tylko się uśmiechnęła i odeszła
Wszedłem do świętego sklepu
Gdzie słyszałem muzykę lata temu
Ale facet tam powiedział, że muzyka nie gra

I na ulicach dzieci krzyczały
Kochankowie płakali i poeci marzyli
Ale żadne słowo nie zostało wypowiedziane
Dzwony kościelne były zepsute

A trzy osoby które najbardziej podziwiam
Ojciec, Syn Boży i Duch Święty
Złapali ostatni pociąg na wybrzeże
W dniu kiedy umarła muzyka

I śpiewali żegnaj Panno American Pie
Pojechałem moim Chevy na wybrzeże
Ale wybrzeże było suche
I oni dobre stare chłopaki pili whiskey rye
Śpiewając, że to będzie dzień, kiedy umrę
To będzie dzień, kiedy umrę

Gramatyka

Used to

Used to – konstrukcja czasu przeszłego

Konstrukcji used to możemy używać w twierdzeniach, przeczeniach oraz pytaniach.

Twierdzenie: I used to go to this school. = Chodziłem (kiedyś) do tej szkoły.

Przeczenie: I didn’t use to go to this school. = Nie chodziłem do tej szkoły.

Pytanie: Did you use to go to this school? = Czy chodziłeś do tej szkoły?

A long, long time ago
I can still remember how that music used to make me smile

Dawno, dawno temu
Ciągle pamiętam jak muzyka sprawiała, że się uśmiecham

Mamy tutaj użytą konstrukcję gramatyczną used to (+ bezokolicznik)  –  używamy jej mówiąc o przeszłości – o wydarzeniach, zwyczajach czy stanach.

Przykład:

This film used to make me laugh. = Ten film (kiedyś) mnie rozśmieszał.

Autor piosenki wspomina wczesny rock and roll, który zapoczątkował Buddy Holly. Jego utwory zainspirowały McLeana i jego muzyczną karierę.

Zwroty & Wyrażenia

Shiver

Would – czas przeszły

Czasownik modalny would ma wiele zastosowań, a jednym z nich jest tworzenie czasu przeszłego. Mamy to zastosowanie w wersie:

With every paper I’d deliver

Z każdą gazetą którą dostarczałem

Skrót I’d = I would

Np.: I would climb the trees when I was a kid. = Jak byłem dzieckiem wspinałem się na drzewa.

Czasownika modalnego would w tej konstrukcji używamy jedynie w zdaniach twierdzących.

But February made me shiver
With every paper I’d deliver

Ale luty sprawił że drżałem
Z każdą gazetą którą dostarczałem

To shiver = zadrżeć, zadygotać, zatrząść się, np.:  When I went for a walk yesterday, the cold wind made me shiver. = Kiedy poszedłem wczoraj na spacer, zimny wiatr sprawił, że zadrżałem.

Nie tylko zimna pogoda w lutym sprawiła, że Don zadrżał.  W lutym 1959 roku Buddy Holly, Ritchie Valens and The Big Bopper – wówczas trzy największe nazwiska rock and rolla – zginęli w katastrofie samolotowej.

Don McLean był wówczas doręczycielem gazet, ale również aspirującym piosenkarzem, którym wstrząsnęła wiadomość o tragedii.  Stąd wers, który pojawia się w piosence: the day the music died = dzień w którym umarła muzyka.

American Pie

So bye-bye, Miss American Pie

Więc żegnaj Panno American Pie

Wyrażenie American Pie jest połączeniem określeń „Miss America” oraz powiedzenia as American as apple pie.

Miss America to coroczne wybory najpiękniejszej Amerykanki.

As American as apple pie = posiadanie cech typowych dla Amerykanów i amerykańskiego stylu życia; kwintesencja Ameryki; coś bardzo amerykańskiego.

The levee

Drove my Chevy to the levee but the levee was dry

Pojechałem moim Chevy na wybrzeże, ale wybrzeże było suche

Chevy to skrót od samochodu marki Chevrolet.

The levee = nabrzeże, wał przeciwpowodziowy.

Wers prawdopodobnie jest aluzją do popularnej w latach 50. reklamy telewizyjnej samochodu Chevrolet, w której  Dinah Shore śpiewa o jechaniu samochodem along the levee.

Inne źródła podają, że the levee może odnosić się do nazwy baru, do którego pojechał piosenkarz, żeby zapomnieć o swoich troskach, ale ten bar był dry – suchy – nie było w nim odpowiedniej ilości alkoholu.

Jester

When the jester sang for the king and queen
In a coat he borrowed from James Dean
And a voice that came from you and me

Kiedy błazen zaśpiewał dla króla i królowej
W płaszczu, który pożyczył od Jamesa Deana
A głos pochodził od ciebie i ode mnie

Jester to błazen, żartowniś.

Jednak autor piosenki ma tak naprawdę na myśli Boba Dylana, znanego ze sprzeciwu wobec rządu, stąd the king and queen.

The coat he borrowed from James Dean odnosi się do płaszcza  który Bob Dylan ma okładce swojej płyty “The Freewheelin’ Bob Dylan” z 1963 roku. Płaszcz przypomina kurtkę Jamesa Deana  – aktora, który zasłynął ze swojej kultowej roli w „Rebel Without a Cause” („Buntownik bez powodu”).

Dylan był uważany za rzecznika młodego pokolenia Amerykanów, za głos swojego pokolenia, dlatego mamy a voice that came from you and me.

Adjourn

Zapamiętaj!
adjournment = odroczenie, zawieszenie
adjournment debate = debata w Izbie Gmin przed zamknięciem sesji parlamentu British English
adjournment motion = wniosek o odroczenie
to adjourn a meeting = odroczyć spotkanie
motion to adjourn = wniosek o odroczenie
adjournment of a fine = odroczenie ściągnięcia grzywny

The courtroom was adjourned
No verdict was returned

Rozprawa została zamknięta
Werdykt nie został wydany

W tych wersach mamy parę ciekawych zwrotów związanych z angielskim oficjalnym i prawniczym.

To adjourn =

= odroczyć, przełożyć (np. sesję, spotkanie), np.: The trial will be adjourned till March 10th. = Rozprawa zostaje odroczona do dziesiątego marca.

= przerywać (obrady), zamykać (posiedzenie), ogłosić przerwę, np.: The court will adjourn for one hour. = Sąd ogłasza godzinną przerwę.

Czasownik ten używamy też w kontekście ironicznym, humorystycznym:

= przenieść się (spotkanie, imprezę), np.: After a few drinks the meeting adjourned to the nearest bar. = Po kilku drinkach towarzystwo przeniosło się do najbliższego baru.

To return/bring in a verdict = wydać wyrok/werdykt, np.: The court hasn’t returned in a verdict yet. = Sąd jeszcze nie wydał wyroku.

Helter skelter

Ciekawostka
to run helter-skelter = biec na łeb, na szyję; biec na złamanie karku

Helter skelter in a summer swelter
The birds flew off with a fallout shelter
Eight miles high and falling fast
It landed foul on the grass

Zjeżdżalnia w letnim pocie
Ptaki odleciały ze schronem przeciwatomowym
Na dziewięć mil wysoki i spadający szybko
Wylądował brudny na trawie

Helter-skelter to po prostu zjeżdżalnia.

Tutaj Don McLean odnosi się do trzech przebojów ówczesnych czasów.

„Helter Skelter” to hit Beatlesów z lat sześćdziesiątych.

W drugim wersie mamy odniesienie do piosenki „Gimme Shelter” zespołu The Rolling Stones, a następnie do utworu The Birds „Eight Miles High”.

Yield

Warto wiedzieć
to yield something up = odsłonić coś; poddać coś
to yield to something = ustąpić czemuś
yield curve = krzywa zysku (fin)
yield gap = różnica zysku (fin)
dividend yield = dochód z dywidendy (fin) 

While the sergeants played a marching tune
We all got up to dance
Oh, but we never got the chance
‚Cause the players tried to take the field
The marching band refused to yield

Gdy sierżańci odgrywali melodię marszu
My wstaliśmy do tańca
Och, ale nie nigdy nie mieliśmy szansy
Bo gracze próbowali przejąć pole
Maszerujący zespół odmówił poddania się

W tym fragmencie autor robi aluzję do albumu The Beatles „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” wydanego w 1967 roku.

W ostatnim wersie mamy też ciekawy czasownik to yield, który znaczy tutaj = poddawać się.

Inne znaczenia to yield = dać, skutkować (np. wynik, profity); rodzić (np. plony); ustępować (pod fizycznym naporem; dać się przekonać).

Jack

So come on, Jack be nimble, Jack be quick!
Jack Flash sat on a candlestick
Cause fire is the devil’s only friend

Więc dawaj, Jack bądź zwinny, Jack bądź szybki!
Jack Flash usiadł na świeczniku
Bo ogień to jedyny przyjaciel diabła

Jack Flash jest odniesieniem do Micka Jaggera i jego zespołu The Rolling Stones. Mamy tu aluzję do piosenki „Jumpin’ Jack Flash”, w której bohater zręcznie igra z ogniem, chełpiąc się swoją wolnością.

Cover Madonny
Bardziej współczesna wersja piosenki:

Father, Son, Holy Ghost

And the three men I admire most
The Father, Son and the Holy Ghost
They caught the last train for the coast

A trzy osoby które najbardziej podziwiam
Ojciec, Syn Boży i Duch Święty
Złapali ostatni pociąg na wybrzeże

Autor prawdopodobnie nie mówi o Trójcy Świętej, ale o trzech ważnych osobach z politycznego punktu widzenia, są to: John F. Kennedy, Martin Luther King Jr, and Robert Kennedy. Wszyscy oni zginęli, stąd – they caught the last train for the coast.

 

Co sądzicie o tej lekcji? 🙂

Czy spodziewaliście, że ten utwór jest aż tak złożony?

Print Friendly, PDF & Email
Zobacz także:

Udostępnij:

Podobne

1 komentarz

  1. learnenglish

    Wow! Nie spodziewałam się, że tekst jest aż tak długi! Super, że pojawiła się tu taka piosenka, zabieram się do pracy! 🙂 Dziękuję!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *